
در حال بارگزاری...

کتاب تاملات اثری برجسته است که یکی از امپراتوران روم در قرن دوم پس از میلاد آن را به نگارش درآورده است. مارکوس اورلیوس، امپراتورِ متفکر، عادل، قانع و مهربان رومی، در این کتاب خواندنی اصول فلسفهی رواقیگری را توضیح میدهد. اورلیوس این کتاب را که آکنده از بصیرتهایی بدیع است برای شخص خودش نوشته بود؛ اما دست سرنوشت آن را به یکی از مهمترین کتابها در تاریخ فلسفهی غرب بدل کرد.
کتاب تأملات (Meditations) حاصل افکار یکی از قدرتمندترین مردان جهان است که میخواهد مسئولیتها و تعهدات خود را در جامعهی انسانی بهخوبی انجام دهد. مارکوس اورلیوس (Marcus Aurelius) که به مکتب فلسفی رواقیگری معتقد بود، هر شب خود را موظف میدانست که در آموزههایش تأمل کند و چند تمرین معنوی انجام دهد. تأملاتی که او را صبور، متواضع، همدل، سخاوتمند و قوی میساختند. اما مارکوس اورلیوس دقیقاً کیست؟
مارکوس اورلیوس یکی از امپراتوران روم باستان بود که از سال 161 تا 180 پس از میلاد بر این سرزمین حکومت میکرد. ماکیاولی دوران حکومت او را عصر طلایی روم باستان میداند و معتقد است که او آخرین امپراتور شایستهای بود که بر روم حکومت کرد. این امپراتور علیرغم قدرتی که داشت، بیادعا، عاشق عدالت، متنفر از ظلم، دلسوز و مهربان شناخته میشد. مورخان اذعان دارند که او بااینکه امپراتور یکی از بزرگترین سرزمینهای جهان بود، زندگی دشواری داشت. او از نظر بدنی قوی نبود و در طول مدت سلطنت خود، با مشکلات فراوانی دستوپنجه نرم کرد. با این همه، هیچوقت تسلیم و ناامید نشد و با بحرانهای زندگیاش عاقلانه برخورد کرد.
مارکوس اورلیوس در زمان لشکرکشیهای نظامی، دوازده کتاب نوشت که ابداً قصد انتشار آنها را نداشت؛ بلکه آنها را برای خودش نوشته بود. مورخان حدس میزنند که این کتابها بین سالهای 170 تا 180 میلادی نوشته شدهاند. کتاب تاملات در ابتدا هیچ عنوانی نداشت و بعداً این نام بر کتاب گذاشته شد. این امپراتور رومی کتاب را به زبان یونانی کوینه نوشته و در آن با سبکی ساده و سرراست، عقاید خودش را توضیح داده است.
خلاصه کردن کتاب تاملات در چند جمله کار بسیار سختی به نظر میرسد؛ اما میتوان تفکرات مارکوس اورلیوس را در چهار موضوع خلاصه کرد:
قدرت ذهن را دست کم نگیرید: شما میتوانید نحوهی درک اتفاقات مختلف را انتخاب کنید. اگر تمرین کنید، میتوانید بهسرعت برداشتهای بد را از ذهن خود پاک نمایید و بر افکار و اعمال خود مسلط شوید.
شما فقط مسئول خودتان هستید: شما میتوانید انتخاب کنید که خوب باشید؛ حتی در زمانیکه اطرافیانتان کارهای ناخوشایندی انجام میدهند. وقتی کسی به شما آسیب میزند، آنها را نسبتبه اشتباهاتشان آگاه کنید. وقتی دیگران باعث ناخشنودی شما میشوند، این را در نظر داشته باشید که شما نیز عیبهای خودتان را دارید.
زندگی کوتاهتر از آن چیزی است که فکرش را میکنید: شما دیر یا زود خواهید مرد و نباید زندگی خود را با اضطراب تلف کنید. باید بهطور مرتب به خود یادآوری کنید که خواهید مرد. این موضوع باعث میشود که عمیقترین مفاهیم را درک کنید و روی انجام کارهای خوب برای دیگران تمرکز کنید. باید به این فکر کنید که پیشینیان چه چیزی برای نسل بعد باقی گذاشتند و بعد از مرگ شما، چه چیزی برای آیندگان خواهد ماند.
شهرت و آرزوها را دنبال نکنید: مارکوس اورلیوس در سراسر کتاب تاملات تذکر میدهد که نباید بهدنبال شهرت باشید؛ زیرا افکار دیگران بعد از مرگ شما هیچ اهمیتی ندارند. تنها کاری که رواقیون باید انجام دهند، نیکوکاری است. میل به شهرت و دیگر خواستهها، دامهایی هستند که شما را از گام برداشتن در مسیر درست، بازمیدارند.
همانطور که اشاره شد، مارکوس اورلیوس این کتاب را به زبان یونانی کوینه نگاشته است. مترجمان زیادی این اثر باستانی را به زبانهای مختلف ترجمه کردهاند. عرفان ثابتی، متن انگلیسی کتاب تاملات را در ترجمه مبنای کار خود قرار داده. انتشارات ققنوس نیز عهدهدار چاپ این کتاب مهم و کلاسیک بوده است.
اگر میخواهید اصول زندگی درست را از زبان یک امپراتور قرن دوم میلادی بشنوید، کتاب تاملات برای شما مناسب خواهد بود. علاقهمندان به مکتب رواقیگری از مطالعهی این کتاب بیشترین بهره را میبرند.